วันพุธ ที่ ๒๔ พฤศจิกายน พุทธศักราช ๒๕๕๓ เวลา ๑๖.๓๐ น. พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เสด็จ พระราชดำเนินโดยรถพระที่นั่งจากอาคารเฉลิมพระเกียรติ โรงพยาบาลศิริราช พร้อมด้วยสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ไปยังท่าเทียบเรือสมาคมศิษย์เก่าแพทย์ศิริราช โรงพยาบาลศิริราช เพื่อประทับเรือพระที่นั่งอังสนา ไปทรงเปิดประตูระบายน้ำคลองลัดโพธิ์ อันเนื่องมาจากพระราชดำริ และทรงเปิดสะพานภูมิพล ๑ และสะพานภูมิพล ๒ อำเภอพระประแดง จังหวัดสมุทรปราการ คลองลัดโพธิ์ เป็นคลองขุดเชื่อมคอคอดคุ้งน้ำ
แม่น้ำเจ้าพระยา หรือคุ้งบางกระเจ้า ช่วงด้านใต้เมืองพระประแดง ซึ่งเป็นลักษณะแม่น้ำอ้อมที่มีความยาวถึง ๑๘ กิโลเมตร ให้เหลือเพียง ๖๐๐ เมตร อยู่ที่ หมู่ ๙ ตำบลทรงคะนอง อำเภอพระประแดง จังหวัดสมุทรปราการ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวได้พระราชทานพระราชดำริเมื่อวันที่ ๗ พฤศจิกายน ๒๕๓๘ วันท่ ๒๙ พฤษภาคม ๒๕๔๓ 
และวันท่ ๒๐ กันยายน ๒๕๔๕ ให้หน่วยราชการที่เกี่ยวข้องร่วมกันเร่งศึกษาพิจารณาวางโครงการเพื่อแก้ไขปัญหาน้ำท่วมตลอดสองฝั่งแม่น้ำเจ้าพระยาโดยขั้นแรกนั้นได้ดำเนินการ
ขุดลอกคลองพร้อมทั้งก่อสร้างประตูระบายน้ำเพื่อใช้เป็นทางลัด หนุนสูงให้ปิดประตูกั้นน้ำเค็มเพื่อชะลอเวลาไหลย้อนขึ้นมาทางเหนือน้ำและเมื่อน้ำลงให้รีบเปิดประตูเพื่อการระบายน้ำออกสู่ทะเลอย่างรวดเร็วนอกจากนี้ ยังช่วยย่นระยะทางระบายน้ำ
ได้ถึง ๑๘ กิโลเมตร กรมชลประทานได้สนองพระราชดำริ ดำเนินการขุดลอกคลองลัดโพธิ์ให้มีความกว้าง ๘๐ เมตร ยาว ๖๖๕ เมตร
มีความลึกประมาณ ๗ เมตร และก่อสร้างประตูระบายน้ำขนาดความกว้าง ๑๔ เมตร สูง ๙.๕๕ เมตร จำนวน ๔ ช่อง เพื่อทำหน้าที่ควบคุมปริมาณน้ำที่ไหลผ่านคลองลัดโพธิ์ลงสู่
แม่น้ำเจ้าพระยา ซึ่งก่อสร้างในปี ๒๕๔๕ แล้วเสร็จในปี ๒๕๔๙ ต่อมา เมื่อวันที่ ๑๗ พฤศจิกายน ๒๕๔๙
พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวมีพระราชกระแสเพิ่มเติมให้กรมชลประทานศึกษาพิจารณาหาแนวทางในการนำพลังงานน้ำที่ระบายผ่านคลองลัดโพธิ์ไปใช้ทำประโยชน์ด้านอื่น ๆ 
ซึ่งกรมชลประทานได้สนองพระราชดำริโดยร่วมกับมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ดำเนินการศึกษาวิเคราะห์ศักยภาพของคลองลัดโพธิ์ด้านไฟฟ้าพลังน้ำ และ การปรับปรุงคุณภาพ
น้ำในแม่น้ำเจ้าพระยาตอนล่างในช่วงฤดูแล้งให้มีคุณภาพดียิ่งขึ้น ทั้งนี้ ได้เริ่มทดลองเดินกังหันพลังน้ำต้นแบบเพื่อเป็นต้นกำลังไปหมุนเครื่องกำเนิดไฟฟ้าแบบแม่เหล็กถาวร
 เมื่อวันที่ ๒๒ พฤศจิกายน ๒๕๕๑ ซึ่งได้กำลังไฟฟ้าสูงสุด ๕.๗๔ กิโลวัตต์ต่อวัน และได้ขยายผลโดยดำเนินการติดตั้งกับประตูระบายน้ำแห่งอื่นๆ ของกรมชลประทานที่มีศักยภาพ
พอที่จะผลิตไฟฟ้าได้ เช่น ประตูระบายบรมธาตุ ประตูระบายพลเทพ และประตูระบายมโนรมย์ จังหวัดชัยนาท เป็นต้น
ต่อมา ในปี ๒๕๕๓ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์และสำนักงานคณะกรรมการพิเศษเพื่อประสานงานโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ (สำนักงาน กปร.) ได้ยื่นขอจดทะเบียนสิทธิบัตรสิ่งประดิษฐ์
ด้านไฟฟ้าพลังน้ำใน พระปรมาภิไธย จำนวน ๒ รายการ คือ “เครื่องกำเนิดไฟฟ้าพลังงานจลน์และชุดสำเร็จเครื่องกำเนิดไฟฟ้าพลังงานจลน์”นอกจากพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว จะพระราชทาน
พระราชดำริให้จัดทำโครงการปรับปรุงคลองลัดโพธิ์ เพื่อบรรเทาปัญหาน้ำท่วมบริเวณพื้นที่กรุงเทพมหานครและปริมณฑล เมื่อปี ๒๕๓๘ แล้ว ในปีเดียวกันนั้น พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว
ยังได้พระราชทานพระราชดำริให้หน่วยราชการที่เกี่ยวข้องจัดทำโครงการแก้ไขปัญหาการจราจรที่ติดขัดในเขตจังหวัดสมุทรปราการ เนื่องจากรถบรรทุกขนาดใหญ่และรถยนต์อื่นๆ 
ใช้แพขนานยนต์ข้ามมาจากอำเภอพระประแดงเป็นจำนวนมาก โดยก่อสร้างถนนวงแหวนอุตสาหกรรม เชื่อมพื้นที่เขตอุตสาหกรรมทั้งสองฝั่งแม่น้ำเจ้าพระยา คือในเขตจังหวัดสมุทรปราการกับ
ท่าเรือกรุงเทพ เขตคลองเตย ในการนี้ กรมทางหลวงชนบท ได้สนองพระราชดำริโดยจัดทำโครงการถนนวงแหวนอุตสาหกรรม มีความยาวประมาณ ๒๕ กิโลเมตรและเมื่อวันที่ ๒๙ พฤษภาคม ๒๕๔๓
พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวเสด็จพระราชดำเนินไปทรงวางศิลาฤกษ์สะพานข้ามแม่น้ำเจ้าพระยาบริเวณพระประแดงตามโครงการก่อสร้างถนนวงแหวนอุตสหกรรม ณ บริเวณพลับพลาพิธี ถนนพระรามที่ ๓ 
เขตยานนาวา กรุงเทพมหานครในการดำเนินการตามโครงการดังกล่าว กรมทางหลวงชนบทได้ก่อสร้างสะพานข้ามแม่น้ำเจ้าพระยา ๒ ช่วงต่อเนื่องกัน บริเวณคอคอดของพื้นที่บางกระเจ้า  อำเภอพระประแดง จังหวัดสมุทรปราการ เชื่อมระหว่างถนนพระรามที่ ๓ กับถนนปู่เจ้าสมิงพราย และถนนสุขสวัสดิ์ ต่อมาเมื่อวันที่ ๒ กันยายน ๒๕๕๒ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว
ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมพระราชทานชื่อสะพานด้านทิศเหนือว่า “สะพานภูมิพล ๑ และสะพานด้านทิศใต้ว่า “สะพานภูมิพล ๒” สะพานทั้งสองแห่งเป็นสะพานขึง สูงจากระดับน้ำประมาณ ๕๔ เมตร มีช่องทางเดินรถ ๗ ช่องทาง มีความยาวประมาณ ๒.๒ กิโลเมตร เมื่อโครงการ ฯ ก่อสร้างแล้วเสร็จ ได้เปิดทดลองใช้เมื่อวันที่ ๑๖ กันยายน ๒๕๔๙ ปรากฏผลการจราจรคล่องตัว สะดวกและรวดเร็วขึ้นเป็นอย่างมาก
เวลา ๑๗.๕๕ น. พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เสด็จพระราชดำเนินถึงบริเวณปากคลองประตูระบายน้ำ คลองลัดโพธิ์ นายอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ นายกรัฐมนตรี กราบบังคมทูลรายงานเกี่ยวกับโครงการฯ จากนั้น พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทอดพระเนตรวีดิทัศน์ความเป็นมาของโครงการบนเรือพระที่นั่ง ทรงวางพระหัตถ์บนแท่นที่ฉายภาพแผนที่ เพื่อทรงเปิดประตูระบายน้ำคลองลัดโพธิ์อันเนื่องมาจากพระราชดำริ และทรงเปิดสะพานภูมิพล ๑ สะพานภูมิพล ๒ ทอดพระเนตรวีดิทัศน์เล่าเรื่องประตูระบายน้ำคลองลัดโพธิ์ ที่ฉายโดยเทคนิคพิเศษ บริเวณด้านหลังของประตูระบายน้ำและทอดพระเนตรวีดิทัศน์เล่าเรื่องสะพานภูมิพล ๑ สะพานภูมิพล ๒ บริเวณสะพานดังกล่าว เสร็จแล้วพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เสด็จพระราชดำเนินโดยเรือพระที่นั่งกลับ

ที่มา : ข่าวในพระราชสำนัก พระบรมมหาราชวัง
ภาพ : มติชนออนไลน์ หนังสือพิมพ์ข่าวสด